Historia

Botanika

 

Koniczyna grecka (Trigonella foenum graecum L.), nazywana również krótko "kozieradką", ma bardzo znaną przeszłość i już w czasach antycznych była ceniona ze względu na właściwości lecznicze. W starych pismach i w nowej literaturze znależć można informacje, że proszek z nasion kozieradki używany był między innymi do wzmocnienia włosów oraz w przypadkach podrażnień skóry.

 

Za czasów cesarza Shin-nonga, 3700 roku p.n.e., z nasion koniczyny greckiej korzystano w Chinach. Przez Indie (informacje znależć można w indyjskiej nazwie w sanskrycie, najstarszym języku indyjskiej literatury), Arabię i Persję roślina zawędrowała do Egiptu. Tutaj należała do najstarszych roślin leczniczych, a wzmianki o niej pojawiają się już w receptach spisanych w papirusach Ebersa ok. 1550 roku p.n.e. Również w darach grobowych Tutanchamona znaleziono nasiona. Świeże pędy rośliny jedzono w Egipcie jako warzywa. W greckim antyku roślinę nazywano "koniczyną filozofów", ponieważ przedstawiciele tego zawodu chętnie żuli jej nasiona. W pismach hipokratyków w V i VI wieku p.n.e. i u Hipokratesa w starożytnej Grecji również wymieniane są nasiona kozieradki.

Koniczyna grecka, której znajomość rozpowszechnił Hipokrates, znalazła uznanie również u Rzymian. Na północ od Alp mnisi benedyktyńscy starali się pielęgnować ją w ogrodach klasztornych. Zalecenia i polecenia Karola Wielkiego dotyczące uprawy koniczyny greckiej znajdują się również w "Capitulare de villis" (z roku ok. 795).

Wzmianki o nasionach rośliny można znależć też na terenach naszego kraju, np. u świętej Hildegardy z Bingen, u której występuje ona w XII wieku jako "Fenigrecum", oraz u Alberta Wielkiego w XIII wieku. Także Paracelsus w XV wieku wspomina o koniczynie greckiej.

Nasiona były używane wewnętrznie i zewnętrznie.

Nasiona kozieradki już w tamtych czasach stosowane były przez kobiety jako środki piękności, ponieważ między innymi oczyszczają i odmładzają skórę. Prawdopodobnie już wtedy używano ich do wcierania w przypadku łupieżu oraz jako środek wspomagający porost włosów.

   Do góry
 

Koniczyna grecka pochodzi z rodziny motylkowatych i jest rośliną jednoroczną. Z rozgałęzionego, długiego korzenia palowego wznosi się wysoka na 30 - 60 cm łodyga z liśćmi trójlistkowymi na gałązkach. Kwiaty średniej wielkości, żółtawe lub żółto-białe, osadzone są pojedynczo lub parami w pachwinach liści. Do kwiatów często przylatują pszczoły i trzmiele, dlatego koniczyna grecka uchodzi za odpowiednie miejsce dla nich. Strąki mają długość 7 - 12 cm i są szerokie na 4 - 10 mm. Znajduje się w nim do 20 płasko ułożonych nasion. Są one czworokątne, niesymetryczne, z wyrażnie wykształconym korzonkiem, zielono-brązowe, brązowo-żółte, czerwono-brązowe i bardzo twarde. Strąk ma kształt sierpowaty i przypomina rogi kozy, co wskazuje na nazwę kozieradka.

Występuje jako roślina wolno rosnąca w krajach śródziemnomorskich. U nas jest w pojedynczych przypadkach hodowana jako roślina uprawna lub pastewna. Uprawiana jest także w północnej Afryce, Indiach, Ukrainie, Chinach, Iranie, Pakistanie, Azji Mniejszej oraz Francji.

   Do góry